Codzienna dieta – król przypraw.
Pieprz w polskiej kuchni jest jednym z najpopularniejszych przypraw. Przyprawa która jest dostępna w każdej kuchni tak często jak sól wydaje się pospolita a jednak kiedyś była na wagę złota.
Pieprz od średniowiecza był najważniejszym elementem europejskiego handlu przyprawami. Nazywany Królem przypraw często był używany nie tylko jako przyprawa, ale też jako pieniądz. Ze względu na cenę był przyprawą królów i magnatów. Płacono za niego czystym złotem. Dopiero pod koniec szesnastego wieku kiedy Portugalczycy opłynęli Afrykę i otworzyli drogę morską do Indii jego cena gwałtownie spadła.
Pieprz to rodzaj rośliny z rodziny pieprzowatych. Należą do niego liczne gatunki występujące na obszarach o klimacie równikowym i zwrotnikowym. Według niektórych klasyfikacji istnieje ich ponad 700. Oczywiście największe znaczenie w żywieniu ma pieprz czarny, z którego nasion jest wytwarzana popularna w Polsce przyprawa.
Pieprz czarny stosowany w podstawowej diecie to suszone, niedojrzałe jagody. Ziarna pieprzu to pomarszczone kulki wielkości około 5mm. W smaku są ostre i ogniste, mają aromatyczny bukiet.
Do gotowania najlepiej dodawać świeżo zmielony, dodany pod koniec gotowania dzięki czemu zachowa swój aromat.
Obok pieprzu czarnego w żywieniu stosuje się inne gatunki pieprzu takie jak pieprz biały oraz pieprz zielony, pieprz czerwony. Pieprz biały jest mniej ostry a pieprz zielony jest łagodniejszy w smaku. Nadają się one do przyprawiania sosów, ziemniaków a także jako dodatek do warzyw i ryb.
Pieprz dodaje się też czasami do czekolady uzyskując w ten sposób ciepły rozgrzewający i energetyzujący napój.
Pieprz ma właściwości przeciwzapalne i odkażające. Zawiera między innymi magnez, żelazo, wapń a nawet błonnik. W swoim składzie ma także fenole które są silnym antyoksydantem. Zawarta w pieprzu piperyna pomaga schudnąć ale też pobudza wydzielanie soków trawiennych które pobudzają apetyt. Piperyna pomaga wchłaniać z pokarmów witaminy z grupy B, selen i beta-karoten. Łagodzi wzdęcia, dezynfekuje drogi moczowe, pomaga zwalczyć stany zapalne i redukuje odczuwanie bólu. Znanym środkiem na ból w medycynie domowej jest nalewka pieprzowa lub kieliszek wódki z pieprzem. Pasta z pieprzu, kurkumy i oliwy pomaga w profilaktyce nowotworowej ponieważ pieprz zwiększa przeciwrakowe działanie kurkumy. Niewskazany w przypadku choroby nerek i układu pokarmowego ponieważ może podrażniać.
W sklepach można znaleźć też tzw. pieprz cytrynowy który jest niczym innym tylko czarnym pieprzem zmieszanym z skórką cytrynową, czasami z kurkumą lub zamiast cytryny z kwaskiem cytrynowym. Najlepiej jednak zrobić go samemu mieszając wysuszoną, startą skórkę cytryny lub limonki z wieprzem czarnym lub białym. Można dodać też czosnku, cebuli prażonej. Dla poszukujących bardziej wytrawnego smaku świetnym dodatkiem będzie kurkuma, skruszona trawa cytrynowa, galangal czy też kafir. Taki pieprz świetnie się nadaje do przyprawiania sosów do ryb, zup rybnych, zup tajskich.
Pieprz najlepiej zakupić w całości ponieważ zmielony szybko wietrzeje. Ziarna powinno się przechowywać w szczelnych pojemnikach i przed dodaniem należy zmielić lub zmiażdżyć w moździerzu.
Istnieje też gatunek pieprzu który stosowany jest jako używka. Jest nim popularny na między innymi w Bengalu pieprz żuwny zwany betelem. Jest to roślina z liśćmi o ostrym smaku i zapachu przypominającym herbatę. Wykorzystywany jest również w tradycyjnej medycynie indyjskiej ? ajurwedzie. Betel jest czwartą najbardziej popularną używką na świecie po kofeinie, nikotynie i alkoholu.
Betel używany jest jako substancja zmniejszająca nudności, pobudzająca apetyt oraz pomaga przy leczeniu biegunki. Orzeźwia, lekko podnieca oraz zabija pasożyty.
Istnieją inne przyprawy stosowane w żywieniu, które są nazywane pieprzem pomimo tego, że mają niewiele związku z roślinami z rodziny pieprzowatych.
Są to:
- pieprz kajeński który jest uzyskiwany z chili
- pieprz kubeba uzyskiwany z owocu kubeba
- pieprz syczuański który jest uzyskiwany z łupin suszonych jagód żółtodrzewu pieprzowego
- pieprz metystynowy, zwany kava kava niedostępny w Polsce ze względu na właściwości psychoaktywne w innych rejonach świata uznawany jako pomocny w stanach depresyjnych.
